Kulis.az görkəmli şotland yazıçı Robert Lüis Stivensonun həyat və yaradıcılığına aid yazını təqdim edir.

Robert Lüis Stivenson bir çoxları üçün həmişə sənətə və səyahətə aşiq olan kövrək, amma sınmaz bir ruhun təcəssümü olub. O, 1850-ci ildə Şotlandiyanın soyuq və küləkli paytaxtı Edinburqda dünyaya gəldi. Uşaqlığı demək olar ki, yataqda, xəstəliklərlə çarpışmaqla keçdi. Pəncərədən küləyin döydüyü şüşəyə baxan o balaca oğlan xəyalında dənizlərə üzür, quldurlarla döyüşür, naməlum adalar kəşf edirdi. Bəlkə də elə buna görə, həyatı boyunca fiziki zəifliyini sonsuz təxəyyülü ilə kompensasiya etməyi bacardı.

Ailəsi onun mühəndis olmasını və ya nəslindən gələn ənənəni davam etdirib dəniz mayakları tikməsini istəyirdi. Amma Robertin yolu başqa idi; o, hüquq oxusa da, ürəyi sözlərin və hekayələrin axarında döyünürdü. Onun qələmində səyahət sadəcə yer dəyişmək deyil, ruhun sərhədlərini genişləndirmək idi.

O, yazmağa başladığı gündən insan qəlbinin qaranlıq otaqlarına işıq salmağa çalışdı. "Dəfinələr adası" bəlkə də uşaqlar üçün yazılmış kimi görünür, amma böyüklər üçün də əsl azadlıq manifestidir. Kim uşaqlığında Cim Hokinslə birlikdə dənizə çıxmaq, uzun Con Silverin hiyləgər gözlərindən çəkinərək xəzinə axtarmaq istəməyib ki? Stivenson bu əsərlə macəra janrına tamamilə yeni nəfəs gətirdi.

Amma onun yaradıcılığında başqa bir şah əsər də var ki, insan psixologiyasının ən dərin qatlarına toxunur: "Doktor Cekil və mister Haydın qəribə əhvalatı". Bu kiçik povest hər birimizin içindəki işıqla qaranlığın, xeyirlə şərin əbədi mübarizəsini necə də sadə, amma dərindən təsvir edir. Stivenson sanki bizə deyir ki, heç kim tamamilə mələk və ya tamamilə şeytan deyil; əsl mübarizə bu iki başlanğıcın sərhədində gedir.

Ömrünün son illərində o, xəstəliyindən qaçaraq Sakit okeandakı Samoa adasına sığındı. Orada yerli sakinlərin sevgisini qazandı və ona "Tusitala", yəni "Hekayələr danışan" adını verdilər. 1894-cü ildə, hələ çox gənc yaşlarında, 44 yaşında gözlərini əbədi yumdu. Amma arxasından elə bir ədəbi irs qoyub getdi ki, bu gün də hər dəfə onun kitabını açanda sanki uzaq dənizlərin duzlu küləyini üzümüzdə hiss edirik.

Stivenson sadəcə bir yazıçı deyildi; o, həyatı bir macəra kimi yaşayan, çətinliklərə baxmayaraq, yazmağın sevincini qoruyub saxlayan ölməz bir səyyah idi.

• "Dilim arzu ilə titrəyir..." - Rolan Bartın "Eşq söhbətindən fraqmentlər"
• Elçilik - Şahmarın hekayəsi
• "Həyat bütünlüklə xatirələrdən ibarətdir?" - Tanınmış amerikalı psixiatrdan sitatlar