Kulis.az “Palitra” rubrikasında görkəmli italyan rəssam Leonardo da Vinçinin “Mona liza” əsəri haqqında materialı təqdim edir.
Dahi rəssam Leonardo da Vinçi 1452-ci ildə İtaliyanın Vinçi kəndində dünyaya gəlib və erkən yaşlarından ətraf aləmi diqqətlə müşahidə etməyə başlayıb.
O, təkcə rəssam deyildi, həm də anatomiyanı, suyu, işığı və mexanikanı öyrənən, hər şeyin səbəbini tapmağa çalışan maraqlı bir insan idi.
Andrea del Verrokionun emalatxanasında öyrəndiyi texniki vərdişlər sonradan onun sərbəst və dərin axtarışları ilə birləşdi.
Leonardo çox vaxt başladığı işləri yarımçıq qoyurdu, çünki yeni bir fikir onu başqa bir istiqamətə çəkirdi.
Bütün bu dağınıqlığın və marağın ortasında onun əlində qalan ən məşhur əsərlərdən biri “Mona Liza” oldu.
_1795170314.jpg)
“Mona Liza”
Əsərin yaranma tarixçəsi Florensiyada yaşayan ipək taciri Françesko del Cokondonun sifarişi ilə başlayır. Həyat yoldaşı Lizanın portretini çəkdirmək istəyən tacir yəqin ki, adi, xoşbəxt və zəngin bir ailənin qadınına məxsus təsvir gözləyirdi.
Lakin Leonardo bu sifarişə sadə bir iş kimi yanaşmadı və portret üzərində illərlə, fasilələrlə işlədi. O, Lizanın üzündəki o incə ifadəni tutmaq üçün modeli darıxdırmamağa çalışır, onun üçün musiqiçilər və təlxəklər gətirir, söhbətlərlə diqqətini yayınmağa qoymurdu.
Sonradan Fransaya gedəndə də bu lövhəni özü ilə apardı və ömrünün sonuna yaxın belə ona kiçik toxunuşlar etdi. Görünür, bu qadının siması onun üçün sadəcə bir sifariş deyil, insan ruhunun dəyişkənliyini yoxladığı canlı sınaq idi.
Portretə baxanda ilk gözə çarpan detal qadının sakit, amma bir qədər də anlaşılmaz halıdır. Liza nə tam gülür, nə də kədərli görünür; dodaqlarının kənarındakı o yüngül tərpəniş baxışın bucağına görə dəyişirmiş kimi təsir bağışlayır.
Leonardo sfumato üsulu ilə cizgiləri qəsdən yumşaldıb, rəngləri bir-birinə tüstü kimi qarışdırıb ki, üzün sərhədləri kəskin qalmasın.
Bu yumşaqlıq insana elə gəlir ki, qarşısındakı canlıdır və az sonra nəfəs alıb nəsə deyəcək.
Arxa plandakı qayalar, yollar və su xətləri isə real coğrafiyadan çox, daxili yaddaşın və xəyalın mənzərəsinə bənzəyir.
Orada təbiətin öz axarı var, amma o axar qadının sakitliyi ilə tarazlıq yaradır.
Bəlkə də bu əsər ona görə illərdir insanları yormur ki, hər kəs bu tabloda öz sualına uyğun cavabı tapır.