Türkiyənin Qaziantep şəhərinin simvollarından biri və Zevqma antik şəhərinin ən diqqətçəkən əsərlərindən olan "Qaraçı qızı" mozaikasının ABŞ-də tapılan daha bir itkin parçası Türkiyəyə qaytarılıb.

Kulis.az xəbər verir ki, Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin koordinasiyası ilə həyata keçirilən tarixi əsərlərin qaytarılması prosesi çərçivəsində əvvəllər ölkəyə gətirilən 12 paneldən sonra nəhəng kompozisiyanın 13-cü parçası da mədəni irsə qazandırılıb.

Nazirlikdən verilən açıqlamaya görə, Qrenobl Alp Universitetinin əməkdaşı Camila Fellaq tərəfindən aparılan araşdırmalar çərçivəsində yeni tapılan əsərin bu böyük kompozisiyaya aid ola biləcəyi ehtimal edilib. Panelin onlayn hərrac evində satışa çıxarıldığı barədə məlumat Zevqma qazıntı rəhbəri Kutalmış Görkay vasitəsilə nazirliyə çatdırılıb.

Nazirlik mütəxəssislərinin apardığı araşdırmalar nəticəsində panelin istifadə olunan tessera (mozaika daşları) rəngləri, həndəsi naxış düzülüşü, kompozisiya xüsusiyyətləri, eləcə də kəsilmə və sökülmə izləri baxımından "Qaraçı qızı" mozaikasına aid olduğu təsdiqlənib.

Bu faktdan sonra ABŞ-nin Daxili Təhlükəsizlik İdarəsi ilə əlaqə saxlayan Türkiyə rəsmiləri elmi sübutları qarşı tərəfə təqdim ediblər. İki ölkə arasında qüvvədə olan ikitərəfli müqaviləyə əsaslanaraq əsərin müsadirə edilməsi tələb olunub. Zevqma ərazisinin əvvəllər qaçaqmalçıların qazıntılarına məruz qalması faktı, eləcə də 2018-ci ildə ABŞ-nin Boulinq Qrin Universitetindən eyni mozaikanın digər 12 parçasının qaytarılması hüquqi baxımdan Türkiyənin xeyrinə işləyib.

Araşdırmalar bitdikdən sonra mozaika paneli Çikaqodakı Baş Konsulluğa təhvil verilib və heç bir dövlət vəsaiti xərclənmədən, beynəlxalq əməkdaşlıq çərçivəsində "Turkish Cargo" vasitəsilə ölkəyə gətirilib. Əsər hələlik Ankara Anadolu Mədəniyyətləri Muzeyinə təhvil verilib. Lazımi prosedurlardan sonra panel Qaziantepdəki Zevqma Mozaika Muzeyində, nəhayət, aid olduğu kompozisiya ilə yenidən birləşəcək.

Türkiyənin Mədəniyyət və Turizm naziri Mehmet Nuri Ərsoy sosial media hesabında tarixi əsərin qayıdışı ilə bağlı sevincini bölüşüb:

"Qaziantepimizin göz bəbəyi, Zevqmanın simvolu olan 'Qaraçı qızı' mozaikasının daha bir itkin parçasını Amerika Birləşmiş Ştatlarından ölkəmizə qazandırdıq. Əvvəllər qaytarılmasını təmin etdiyimiz 12 paneldən sonra böyük kompozisiyanın 13-cü parçası da elmi tədqiqatlar və diplomatik səylər nəticəsində yenidən aid olduğu torpaqlara döndü. Mədəni sərvətlərimizin izini dünyanın harasında olursa olsun axtarmağa, mədəniyyət mirasımıza sahib çıxmağa davam edəcəyik".

Xatırladaq ki, Qaziantepin Nizip rayonundakı Zevqma antik şəhərində 1998-ci ildə aparılan xilasetmə qazıntıları zamanı təxminən 9,25 x 13,50 metr ölçülərində böyük döşəmə mozaikası gün üzünə çıxarılmışdı. İctimaiyyət arasında "Qaraçı qızı" kimi tanınan və Dionis kultu ilə əlaqələndirilən Menada başı təsviri də məhz bu möhtəşəm kompozisiyanın tərkib hissəsidir.

• Tanınmış kataloniyalı yazıçı bu ilin "Servantes Mükafatı"nı qazandı
• Bu dil Azərbaycanda ilk dəfə tədris olunacaq
• "Frieze" tənqid hədəfində: müasir incəsənət, yoxsa varlı kolleksiyaçılar üçün bazar?