Bu gün məşhur litvalı rəssam Mikaloyus Konstantinas Çürlyonisin doğuum günüdür.
Kulis.az “Palitra” rubrikasında boyakarın "Günəşin sonatası: Andante" əsəri haqqında materialı təqdim edir.
Litva təsviri incəsənətinin və musiqisinin qabaqcıl siması, simvolizm cərəyanının görkəmli nümayəndəsi Mikaloyus Konstantinas Çürlyonis Varena şəhərində anadan olub, Varşava və Leypziq konservatoriyalarında bəstəkarlıq, Varşava İncəsənət Məktəbində rəssamlıq təhsili alıb.
O, təsviri incəsənətlə musiqinin sərhədlərini ortadan qaldıraraq vizual sənətdə "sinestesiya" təcrübəsini yaratmışdı.
Rəssamın yaradıcılığı kosmik fəlsəfə, Baltik mifologiyası, təbiətin mistik ritmi və kainatın yaranma sirri ilə sıx bağlıdır.
Çürlyonis pastel və tempera texnikasından istifadə edərək şəffaf rəng qatları, dumanlı üfüqlər və romantik viziya ilə kainatın mənəvi iyerarxiyasını vizuallaşdırıb.
1911-ci ildə cəmi 35 yaşında vəfat edən rəssamın zəngin irsi Avropa avanqard sənətinin (xüsusilə mücərrəd rəngkarlığın) orijinal müqəddimələrdən birini təşkil edir.

"Günəşin sonatası: Andante"
Çürlyonisin musiqi və rəngkarlığı sintez etdiyi monumental "Sonatalar" silsiləsindən olan bu tablosu rəssamın kosmik dünyagörüşünün və polifonik təsvir metodunun zirvəsi hesab olunur.
Çürlyonis bu əsərdə musiqi formalarını vizual sənətə tətbiq edərək günəşin, işığın və kainatın ritmini təsvir etməyə cəhd göstərib.
Rəssam günəş obrazını təkcə astronomik obyekt kimi deyil, həyat bəxş edən ilahi güc və kainatın mənəvi mərkəzi kimi kətana köçürməyə nail olub.
Əsər hazırda Kaunas şəhərindəki M. K. Çürlyonis adına Milli İncəsənət Muzeyində sərgilənir.
Rəsmin kompozisiyası musiqidəki "Andante" (sakit, aramlı ritm) tempinə uyğun olaraq dumanlı və axıcı sferalarla qurulub.
Tablonun mərkəzində və yuxarı hissəsində məkanın dərinliyinə doğru düzülmüş, nur saçan günəş diskləri yer alır.
Bu disklər kainatın sonsuzluq dövrəsini və ritmik nəfəs almasını simvolizə edir.
Öndəki məbəd siluetləri, körpülər və uçan mələk fiqurları ilahi nizamla insani aləm arasındakı körpünü əks etdirir.
Çürlyonisin istifadə etdiyi qızılı, mavi və yaşıl tonlar tabloya mistik aura qatır.
Şəffaf rəng qatları sayəsində vizual elementlər bir-birinin içində əriyərək musiqi polifoniyası yaradır.
Rəssam burada kəskin sərhədlərdən imtina edərək işığın və kölgənin ahəngdar rəqsini ön plana çıxarır.
Əsər izləyicini maddi aləmdən ayırıb kosmik səssizliyin və ilahi harmoniyanın dərinliklərinə dəvət edir.