Bu gün tanınmış rus və amerikalı heykəltəraş Naum Qabonun doğum günüdür.

Kulis.az sənətçinin məşhur "Konstruktiv Baş No. 2” silsiləsi haqqında materialı təqdim edir.

Naum Qabo 5 avqust 1890-cı ildə Rusiya İmperiyasının Bryansk şəhərində yəhudi ailəsində anadan olub.

“Münhen Universiteti”ndə təbiət elmləri, təbabət və mühəndislik üzrə təhsil alır, bu mühəndislik bilikləri onun gələcək heykəltəraşlıq üslubunun təməlini qoyur.

Rəssam olan qardaşı Antuan Pevsner ilə qarışdırılmamaq üçün "Qabo" təxəllüsünü götürür və Birinci Dünya müharibəsi illərində Norveçdə ilk konstruktivist heykəllərini yaratmağa başlayır.

1920-ci ildə Moskvada qardaşı ilə birgə ənənəvi kütləvi heykəltəraşlığı rədd edən və incəsənəti dinamik məkanla birləşdirən məşhur "Realist Manifest"i elan edir.

Almaniyada “Bauhaus məktəbi” ilə əməkdaşlıq etdikdən və Böyük Britaniyada yaşadıqdan sonra 1946-cı ildə ABŞ-yə köçür, ömrünün sonuna qədər orada yaşayıb yaradıcılıqla məşğul olur.

"Konstruktiv Baş No. 2” əsəri ilk olaraq 1916-cı ildə Norveçdə, Birinci Dünya müharibəsi illərində kontrplakdan hazırlanmış, daha sonra isə qalvanizasiya olunmuş poladdan yenidən işlənmişdir.

Qabo ənənəvi heykəltəraşlığın daş və bürünc anlayışını rədd edərək, məkanı formanın daxili elementi kimi istifadə etmək istəyirdi.

Bu əsər Qabonun qardaşı ilə birgə elan etdiyi "Realist Manifest" ideyalarının ilk praktiki təcəssümlərindən biridir və hal-hazırda Londonun “Tate Modern” muzeyində sərgilənir.



Heykəl klassik yonma və ya tökmə üsulu ilə yox, müstəvi lövhələrin bir-birinə kəsişərək birləşdirilməsi ilə yaradılmışdır. Həcm heykəlin daxilindəki boşluqlar və məkan vasitəsilə hiss olunur.

Kəsişən lövhələr işığın heykəlin daxilinə nüfuz etməsinə şərait yaradır, daxili kölgələr vasitəsilə insan başının dərinliyini və biçimini formalaşdırır.

İnsan anatomiyası abstrakt və geometrik xətlərə ayrılmış, mühəndislik və arxitektura prinsipləri ilə yenidən qurulmuşdur.

Əsər Rusiya və Avropa konstruktivizminin formalaşmasında, xüsusən də 3D məkan anlayışının yenidən tərif olunmasında təməl rol oynadı.

Qabonun boşluğu və məkanı bir material kimi istifadə etməsi kinetik sənətə, minimalist heykəltəraşlığa və sənaye materiallarının incəsənətə inteqrasiyasına birbaşa təsir göstərdi.

Lövhələrin kəsişmə texnikası müasir arxitektura və parametrik dizayn düşüncəsinin öndər nümunələrindən biri hesab olunur.

Naum Qabo bu gün həm qlobal incəsənət mühitində, həm də müasir dizayn dünyasında son dərəcə aktual və təsirli bir fiqurdur.

Onun boşluq, mühəndislik və müstəvilərin kəsişməsi ideyaları Zaha Hadid kimi böyük müasir arxitektorların və raqəmsal dizaynerlərin konseptual ilham mənbəyi olaraq əhəmiyyətini qoruyub-saxlayır.

Əsərləri Nyu-Yorkun “Modern İncəsənət Muzeyi”, Londonun “Tate Modern” və Vaşinqtonun “Hirshhorn Muzeyi” kimi ən mötəbər mərkəzlərdə müasir heykəltəraşlığın təməl daşları kimi nümayiş olunur.

Müasir incəsənət tənqidçiləri Qabonun dinamik məkan təcrübələrini 21-ci əsrin kinetik incəsənəti, işıq və məkan installasiyaları üçün hələ də canlı ideya platforması hesab edirlər.

• Qələmi ilə sistemə qarşı çıxandan sonra sistemin qələminə çevrilən şair
• Atəşi-qəmdən nə qorxaq kim, səməndərxislətik... - Əliağa Vahid
• "The Beatles"in rəsmi saytında müəmmalı taymer