Kulis.az Aleksey İnqurovun yazısını təqdim edir.
Müasir insan xoşbəxtliyin reseptlərini axtarmağa çox vaxt sərf edir: psixologiya kitabları oxuyur, kouçlara müraciət edir, müxtəlif praktikaları sınaqdan keçirir.
Amma ən dəqiq cavablar artıq çoxdan verilib.
Min il əvvəl yaşamış fars şair və mütəfəkkir Ömər Xəyyam xoşbəxt həyatın prinsiplərini formalaşdırmışdı ki, onlar bu günkü baxışlarla heyrətamiz dərəcədə səsləşir.
Onun ideyaları bu gün də köhnəlməyib — sürətli dünyamızda daha da aktuallaşıb.
Xoşbəxtlik — indiki ana diqqət yetirməkdir.
Xəyyam düşüncəsiz əyləncəyə çağırmırdı.
O, məhz hazırda baş verənlərə dərin diqqətdən danışırdı.
Onun məşhur “Bu an xoşbəxt ol. Bu an sənin həyatındır” fikri problemləri görməməzliyə vurmaq deyil, indiki anda dayaq tapmaq bacarığı haqqındadır.
Müasir şüurlu fərqində olmaq praktikası da böyük ölçüdə bu fikri təkrarlayır: özünü daha yaxşı hiss etmək üçün düşüncələrdən — gələcəkdən və ya keçmişdən tez-tez indiki ana qayıtmaq lazımdır.
Bunu bu gün necə tətbiq etmək olar?
Sadə bir şeylə başlamaq kifayətdir: gün ərzində bir neçə dəfə bir dəqiqəlik gördüklərinizə, eşitdiklərinizə və ya fiziki olaraq hiss etdiklərinizə diqqətinizi yönəltmək.
Bu, səhər qəhvəsinin dadı, pəncərədən gələn yağış səsi, günəşin dərinizdə yaratdığı istilik hissi ola bilər.
Bu cür fasilələr qlobal problemləri həll etməz, amma fon narahatlığını azaldaraq sinir sistemini “yenidən işə salır”.
Hadisələrdən daha vacibi onlara münasibətdir.
Ömər Xəyyam hesab edirdi ki, insan hər zaman şəraitini dəyişə bilməz, amma ona olan münasibətini həmişə dəyişə bilər.
Bu fikir müasir psixoloji yanaşmaların, məsələn, koqnitiv-davranış terapiyasının əsas daşlarından biridir.
Emosiyalarımız situasiyanın özündən yox, onu necə şərh etməyimizdən asılıdır.
Praktik addım — daxili ifadə formalarımız üzərində işləməkdir.
“Hamı məni əsəbləşdirir” demək əvəzinə “Bu gün əsəbilik hiss edirəm və bu normaldır” demək olar.
“Seçimim yoxdur” yerinə isə heç olmasa kiçik bir manevr sahəsi tapmağa çalışmaq olar: “Hal-hazırda necə reaksiya verəcəyimi seçə bilərəm”.
Bu cür daxili narrativin dəyişməsi problemi möcüzəvi şəkildə həll etmir, amma nəzarət hissini qaytarır və acizlik duyğusunu azaldır.
Ömər Xəyyamın sirri çətinlikləri inkar etməkdə deyil.
Sirr ondadır ki, dünyanın mürəkkəbliyini qəbul edərək, onların həyatın yeganə məzmununa çevrilməsinə imkan verməyəsən.
Xoşbəxtlik çatılmalı bir məntəqə deyil, səyahətin öz yoludur.
Adi gündə sevinc tapmaq, dəyişdirilə bilməyənləri qəbul etmək və nəyisə dəyişmək mümkün olan yerdə hərəkətə keçmək bacarığı - min il əvvəl formalaşdırılmış bu sadə prinsiplər bu gün də daha mənalı və dolğun həyata aparan ən işlək təlimatlardan biri olaraq qalır.
Bizi Telegram-da izləyin
t.me/kulis_az
Bizi Instagram-da izləyin
Bizi TikTok-da izləyin
Bizi Facebook-da izləyin
Bizi X-da izləyin
