Kulis.az “Miksteyp” rubrikasından məşhur "Sultans of Swing" mahnısı haqqında materialı təqdim edir.
Müasir rok musiqisinin ən böyük gitaraçılarından və bəstəkarlarından biri olan Mark Knopfler və onun rəhbərlik etdiyi “Dire Straits” qrupunun musiqi dünyasına bəxş etdiyi ən parlaq şah əsər, şübhəsiz ki, 1978-ci ildə təqdim edilən "Sultans of Swing" kompozisiyasıdır.
Qrupun debüt albomuna daxil edilən və onlara dünya şöhrəti gətirən bu bəstə, təkcə Knopflerin unikal gitara texnikası ilə deyil, həm də yaranma hekayəsinin səmimiyyəti, sadəliyi və sosial ironiyası ilə seçilir.
Mahnının ilham nöqtəsi rok-n-rol şan-şöhrətinin gur işıqlarından uzaqda – yağışlı və soyuq bir London gecəsində, dahi bəstəkarın qarşılaşdığı kiçik bir səhnə ilə başlamışdı.
1970-ci illərin ortalarında Mark Knopfler hələ tanınmayan, çətin maddi şəraitdə yaşayan və Londonun cənubundakı kiçik mənzildə məskunlaşan gənc bir musiqiçi idi.
Bir gecə o, Londonun Deptford rayonunda yağışdan sığınmaq üçün kiçik, yarıboş bir paba daxil olur.
Pabın küncündəki kiçik səhnədə dənizçilərdən və orta yaşlı həvəskar musiqiçilərdən ibarət bir caz qrupu canlı ifa edirdi. Pabda demək olar ki, heç kim yox idi; bir neçə sərxoş müştəri musiqiyə diqqət belə yetirmirdi. Lakin səhnədəki musiqiçilər cırılmış paltarlarına, auditoriyanın laqeydliyinə və pul qazanmadıqlarına baxmayaraq, bədənlərini və ruhlarını böyük həvəslə öz musiqilərinə həsr etmişdilər.
İfanın sonunda qrupun vokalisti mikrofonu götürərək, pabdakı azsaylı insana müraciətlə qürurla bu sözləri deyir: "Xanımlar və cənablar, biz “Sultans of Swing” qrupuyuq!"
Bu ironik təzad – özlərini belə bir adla "Sultan" adlandıran, lakin kimsəsiz bir pabdakı laqeyd kütləyə çalan sadə musiqiçilərin ehtirası – Knopfleri dərindən təsirləndirdi.
O, evə qayıdan kimi həmin musiqiçilərin daxili aləmini və musiqiyə olan saf sevgisini tərənnüm edən sözləri qələmə aldı.
Maraqlıdır ki, Knopfler mahnını ilk dəfə akustik gitara ilə bəstələmişdi və kompozisiyanı darıxdırıcı hesab edirdi. Lakin o, 1961-ci il istehsalı olan "Fender Stratocaster" elektrogitarasını aldıqdan sonra ritmi kəskin dəyişdi və rok tarixinin ən ikonik riffsiz, axıcı gitara melodiyasını ərsəyə gətirdi.
"Sultans of Swing" musiqi quruluşu baxımından caz, blyuz və pub-rokun Knopflerə məxsus orijinal sintezidir.
Mahnı ağır rifflərdən imtina edərək, təmiz gitara tonları və danışıq tərzinə yaxın vokal üzərində qurulub.
Knopfler mahnı boyu vokal sətirlərini bitirdikdən dərhal sonra gitarası ilə sanki o cümləni musiqi dili ilə cavablandırır.
Mahnıda iki əsas solo var. Xüsusilə mahnının sonundakı ikinci solo (tripletlərlə ifa edilən) rok musiqisi tarixinin ən kamil və texniki baxımdan təqlid olunmaz sololarından biri sayılır.
Sözlərin təhlilinə gəldikdə, tekstual tərəf tam bir sosial portretdir. İlk misralar pabın ab-havasını və musiqiçilərin halını təsvir edir:
“Qaranlıqda titrəyirsən, parkda yağış yağır, amma bu əsnada... Çayın cənubunda durub hər şeyi unudursan. Bir qrup "Dixie" ritmində caz ifa edir...”
Knopfler daha sonra gənc nəslin və pabdakıların bu musiqiyə laqeydliyini, gənclərin sadəcə səs-küylü rok-n-rol istədiyini vurğulayır. Lakin səhnədəki "George" və "Harry" kimi personajlar şöhrət üçün deyil, sadəcə sevdikləri işi gördükləri üçün xoşbəxtdirlər.
“Gitarist Corca baxın, o bütün akkordları bilir... Sırf ritm çalır, gitaranı ağlatmaq və ya oxutmaq istəmir. Oradakıların şeypur çalan qrup vecinə də deyil, çünki bu, onların Rok-n-Rol dediyi şey deyil...”
"Sultans of Swing" şöhrət, pul və alqış üçün deyil, sırf sənətin özünə olan ehtiras üçün musiqi yaradan adsız qəhrəmanlara yazılmış bir təzim nəğməsidir.
Mark Knopfler kiçik bir pabın küncündəki unudulmuş musiqiçiləri bu bəstə ilə musiqi tarixinin əbədi "sultanlarına" çevirmişdir.
