Kulis.az görkəmli italyan bəstəkar Domeniko Skarlatti haqqında materialı təqdim edir.
Domeniko Skarlatti Neapol musiqi məktəbinin banisi, tanınmış opera bəstəkarı Alessandro Skarlattinin ailəsində doğulub. O, musiqi təhsilinə atasının rəhbərliyi altında başlayıb. Fitri istedadı və yüksək mənimsəmə qabiliyyəti sayəsində cəmi 15 yaşında Neapol Kral Kapellasında orqan ifaçısı və bəstəkar kimi rəsmi vəzifəyə təyin edilib. Atası onun istedadının Neapol hüdudlarına sığmadığını görərək, gənc Domenikonu Venesiya və Romaya göndərib. O, burada dövrün ən böyük ustaları ilə ünsiyyətdə olub, polifoniya texnikasını təkmilləşdirib və təkrarolunmaz virtuozluğu ilə qısa zamanda bütün İtaliyada şöhrət qazanıb.
Romada Karlo Ottoboninin sarayında təşkil olunan və musiqi tarixinə düşən məşhur dueldə Skarlatti ilə Georq Fridrix Hendel qarşı-qarşıya gəliblər. İfaları dinləyən zadəganlar və musiqiçilər orqan ifasında Hendelin üstünlüyünü qəbul etsələr də, klavesin ifasında Skarlattinin çeviklik və texnikasına heyran qalıblar. Hətta Hendelin özü də sonradan Skarlattinin klavesin ifaçılığına dərin ehtiramla yanaşdığını gizlətmirdi.
1719-cu ildə Skarlattinin həyatında mühüm bir hadisə baş verdi: o, Portuqaliya sarayının dəvətini qəbul edərək Lissabona köçdü. Bəstəkar burada kral V Juanın kiçik bacısı, sonradan isə İspaniya kraliçası olacaq Mariya Barbaranın musiqi müəllimi təyin edildi. Şahzadənin bəstəkarlığa və klavesinə olan sonsuz sevgisi Skarlattiyə tam yaradıcılıq azadlığı verdi. 1729-cu ildə Mariya Barbara İspaniya vəliəhdi ilə ailə quranda, Skarlatti də onunla birlikdə Madridə yola düşdü.
Ömrünün sonuna kimi Seviliya və Madrid saraylarında yaşayan bəstəkar burada İberiya folkloru, flamenko ritmləri, kastanyet səsləri və gitara imitasiyaları ilə tanış oldu. O, bu xalq motivlərini klassik italyan polifoniyası ilə sintez edərək 550-dən çox ölməz klavesin sonatasını məhz bu illərdə ərsəyə gətirdi.
Skarlattinin uğurlu karyerasının arxasında dərin şəxsi faciələr dayanırdı. Bəstəkarın həyatındakı ən kədərli məqamlardan biri atasının despotik təzyiqi və bunun gətirdiyi ruhi böhranlar idi. Dövrünün tanınmış bəstəkarı olan ata Alessandro Skarlatti oğlunun həyatını və yaradıcılığını amansızcasına nəzarətdə saxlayırdı. Domeniko yalnız 32 yaşında məhkəmə vasitəsilə atasının hüquqi asılılığından qurtula bildi.
Lakin bu ağır mənəvi travma və həyat yoldaşının erkən ölümü bəstəkarı dərin depressiyaya, eləcə də dağıdıcı qumar asılılığına sürüklədi. Ömrünün son illərində Madrid sarayında yaşayarkən Skarlatti qumar masalarında böyük məbləğlər uduzur, ailəsini müflisləşdirirdi. Onu bu utancverici borc bataqlığından dəfələrlə tələbəsi – İspaniya kraliçası Mariya Barbara öz şəxsi xəzinəsindən pul ödəyərək xilas etmişdi. Ağır xəstəliklər, mənəvi borc hissi və ruhi çöküş bəstəkarın son illərini faciəyə çevirdi.
