Bu gün tanınmış ingilis yazıçı Henri Fildinqin doğum günüdür.
Kulis.az onun həyatı və yaradıcılığı haqqında materialı təqdim edir.
XVIII əsr ingilis ədəbiyyatının tanınmış simalarından biri olan Henry Fildinq təkcə yazıçı deyil, həm də dramaturq, hüquqşünas və cəmiyyətin qüsurlarını açıq şəkildə tənqid edən satirik idi.
O, ədəbiyyat tarixində xüsusilə roman janrının inkişafına verdiyi töhfələrlə seçilir və bir çox tədqiqatçı tərəfindən müasir realist romanın banilərindən biri hesab olunur.
Onun 1749-cu ildə nəşr olunan ən məşhur əsəri "Tom Cons" yalnız maraqlı süjeti ilə deyil, həm də yumor, macəra və sosial tənqidi ustalıqla birləşdirməsi ilə diqqət çəkir və bu gün də roman janrının klassik nümunələrindən biri sayılır.
Henri Fildinqin həyatı da yaradıcılığı qədər maraqlı və çoxşaxəli olub. O, yalnız ədəbiyyatla kifayətlənməyərək Londonda hakim kimi fəaliyyət göstərib və cinayətkarlıqla mübarizədə mühüm rol oynayıb.
Hətta müasir polis sisteminin ilkin formalarından biri sayılan “Bow Street Runners” adlı qurumun yaradılmasında iştirak edib. Bu fakt onu həm ədəbiyyat, həm də hüquq tarixində iz qoymuş nadir şəxsiyyətlərdən birinə çevirir.
Fildinq yaradıcılığının ilk dövrlərində daha çox teatr üçün əsərlər yazırdı və onun satirik pyesləri dövrünün ictimai-siyasi həyatını kəskin şəkildə tənqid edirdi. Bu tənqidlər o qədər təsirli idi ki, nəticədə İngiltərədə teatr fəaliyyətinə ciddi məhdudiyyətlər qoyuldu və 1737-ci ildə qəbul edilən "Licensing Act" qanunu ilə səhnə əsərlərinə senzura tətbiq olundu.
Bu qanun əsasən Fildinq kimi tənqidi dramaturqların fəaliyyətini məhdudlaşdırmaq məqsədi daşıyırdı. Bundan sonra o, dramaturgiyadan uzaqlaşaraq diqqətini romana yönəltdi və məhz bu istiqamətdə böyük uğur qazandı.
Onun yaradıcılığının əsas xüsusiyyətlərindən biri kəskin satira, realist yanaşma və insan təbiətinin olduğu kimi – bütün zəiflikləri ilə birlikdə təsvir edilməsidir. Fildinqin qəhrəmanları ideal obrazlar deyil; onlar səhv edən, bəzən zəif, amma real və canlı insanlardır. Bu xüsusiyyət onun əsərlərini daha inandırıcı və oxucuya yaxın edir.
Henri Fildinqin həyatı həm də çətinliklərlə dolu olub. O, ömrünün son illərində yoxsulluq və xəstəliklə mübarizə aparıb. Sağlamlığını yaxşılaşdırmaq ümidi ilə Lissabon şəhərinə gedib, lakin elə orada vəfat edib.
Buna baxmayaraq, onun yaradıcılığı sonrakı nəsillərə güclü təsir göstərib. Xüsusilə Çarlz Dikkens və Vilyam Tekkerey kimi məşhur yazıçılar onun ənənələrindən bəhrələniblər.
Bu gün də Henri Fildinqin əsərləri aktuallığını qoruyur. Onun yazılarında insan zəiflikləri, cəmiyyətin ikiüzlülüyü və sosial ədalətsizliklər elə bir ustalıqla təsvir olunur ki, oxucu həm gülür, həm də düşündüyü problemlərlə üz-üzə qalır.
Məhz bu universallıq Fildinqi zamanını aşan yazıçılardan birinə çevirir.
