Kulis.az "Miksteyp" rubrikasından məşhur "Lili Marlen" mahnısı haqqında materialı təqdim edir.

İkinci Dünya müharibəsinin ən qanlı günləri idi. Səngərlərdə ölüm hər an əsgərlərin üzünə baxırdı. Belə bir vaxtda, həm Almaniya, həm də müttəfiq ordularının əsgərləri hər gecə eyni vaxtda silahlarını yerə qoyub bir mahnıya qulaq asırdılar. Bu, eyni vaxtda hər iki düşmən cəbhənin sevə-sevə dinlədiyi yeganə melodiya idi: "Lili Marlen".

Mahnının tarixi əslində, Birinci Dünya müharibəsinə gedib çıxır. 1915-ci ildə alman əsgəri Hans Leyp Rusiya cəbhəsinə göndərilməzdən əvvəl bir şeir yazır. O, sevdiyi iki fərqli qadının – öz sevgilisi Lilinin və yaxın dostunun sevgilisi Marlenin adlarını birləşdirir. Şeir əvvəlcə "Növbədə duran gənc əsgərin nəğməsi" adlanırdı. Uzun illər bu kədərli misralar sadəcə kağız üzərində, diqqətdən kənarda qalır.

1938-ci ildə bəstəkar Norbert Şultse bu şeirə musiqi bəstələmək qərarına gəlir. Bir il sonra, 1939-cu ildə məşhur müğənni Lale Andersen mahnını ifa edir. Lakin mahnı ilk vaxtlar heç bir uğur qazanmır. Səsyazmadan cəmi 700 nüsxə satılır. Hətta qramofon vallarının bir çoxu musiqi dükanlarının rəflərində toz basıb qalır. Heç kim bu qəmli melodiyanın tezliklə bütün dünyanı fəth edəcəyini ağılına belə gətirmirdi.

Mahnının taleyi 1941-ci ildə tamamilə dəyişir. Alman ordusu Yuqoslaviyanı işğal etdikdən sonra Belqradda yeni hərbi radio fəaliyyətə başlayır. Radionun rəhbəri Karl-Haynts Rayntgenin əlində yayımlamaq üçün kifayət qədər val yox idi. Təsadüfən Vyanadan ona göndərilən qutudakı valların arasından "Lili Marlen" çıxır. O, mahnını hər gecə tam olaraq saat 21:55-də, yayımın sonunda səsləndirməyə başlayır.

Tezliklə bu qəmli səs Şimali Afrika cəbhəsində, həm alman, həm də ingilis əsgərləri arasında əsl fenomenə çevrilir. Hər gecə mahnı səslənəndə səngərlərdə atəş səsləri kəsilir, hamı radionu açırdı. Lakin Almaniyanın Təbliğat naziri Yozef Gebbels bu mahnıya qətiyyən dözə bilmirdi. O, mahnının əsgərlərdəki döyüş ruhunu öldürdüyünü və depressiv olduğunu deyərək yayımını dərhal qadağan edir. Buna baxmayaraq, məşhur general Ervin Rommelin israrlı tələbi ilə radio mahnını yenidən səsləndirməyə məcbur olur.

Mahnının şöhrəti o qədər böyüyür ki, ingilislər də onu öz dillərinə tərcümə edib oxuyurlar. Daha sonra isə əfsanəvi aktrisa və müğənni Marlen Ditrix mahnını ifa edərək onu tamamilə ölümsüzləşdirir. Ditrixin ifası mahnıya fərqli bir kədər, intizar və dərinlik qatır. "Lili Marlen" sadəcə cəbhədəki bir sevgi mahnısı deyil, müharibənin dəhşətləri içində sülhü və evə qayıtmaq ümidini simvolizə edən sənət əsərinə çevrilir. O, bu gün də bəşər tarixinin ən təsirli sülh hekayələrindən biri kimi xatırlanır.

• ABŞ-dən Türkiyəyə qaytarılan nadir mədəniyyət nümunələri təqdim olundu
• London Film Festivalı Cessi Ayzenberqin musiqili komediyası ilə bağlandı
• "Saf işıqda parıldayır stolun üstündə - çörək və şərab..."- Avstiyalı şairdən "Qış axşamı"