Bu gün məşhur amerikalı yazıçı, publisist, Pulitser mükafatı laureatı Epton Sinklerin (Upton Sinclair) doğum günüdür.

Kulis.az onun həyatı və yaradıcılığı haqqında materialı təqdim edir.

Epton Sinkler XX əsr ABŞ ədəbiyyatının və jurnalistikasının parlaq, mübariz və məhsuldar simalarından biridir. Öz yaradıcılığını cəmiyyətdəki ədalətsizliklərin ifşasına həsr edən yazıçı kimi tanınır.

1878-ci ildə Merilend ştatında anadan olan Epton Sinkler çətin uşaqlıq dövrü keçirmişdir. Atasının alkoqolizmə aludə olması gənc Eptonun həyata baxışına ciddi təsir göstərmiş və onu erkən yaşlardan həyatın sərt reallıqları ilə üz-üzə qoymuşdur. O, öz təhsil haqqını ödəmək üçün qəzetlərə ucuz hekayələr və yumoristik yazılar yazaraq dolanırdı.

Sinklerə dünya şöhrəti gətirən və onun adını əbədiləşdirən əsər 1906-cı ildə nəşr olunan "Cəngəllik" ("The Jungle") romanı oldu.

Yazıçı Çikaqonun ət kombinatlarında fəaliyyət göstərən mühacir işçilərin ağır və qeyri-insani həyat şəraitini öyrənmək üçün həftələrlə həmin zavodlarda gizli şəkildə işləmişdir.

Sinkler bu əsəri yazarkən əsas məqsədin işçilərin hüquqlarını qorumaq olduğunu desə də, kitab çıxandan sonra ictimaiyyət işçilərin hüquqlarından daha çox kombinatlardakı dəhşətli antisanitariyaya və keyfiyyətsiz ət məhsullarına diqqət yönəltdi.

Roman o qədər güclü rezonans doğurdu ki, ABŞ Prezidenti Teodor Ruzvelt şəxsən kitaba reaksiya verdi və nəticədə "Təmiz Qida və Dərman Haqqında Qanun" qəbul edildi.

Epton Sinkler yalnız kağız üzərində deyil, real həyatda da fəal sosialist idi. O, Kaliforniyada qubernator seçkilərinə qatılmış, hətta işsizliklə mübarizə üçün "Kaliforniyada Kasıbçılığa Son" (EPIC) adlı radikal iqtisadi proqram irəli sürmüşdü. Sinkler yaradıcılığı boyu senzura ilə mübarizə aparmış, mətbuat azadlığını və fəhlələrin haqlı tələblərini hər zaman ön plana çəkmişdir.

1943-cü ildə Sinkler "Əjdahanın dişi" ("Dragon's teeth") romanına görə nüfuzlu Pulitser mükafatına layiq görülmüşdür. Bu əsər onun 11 kitablardan ibarət məşhur "Lenni Budd" seriyasının bir hissəsidir. Seriya XX əsrin birinci yarısındakı qlobal siyasi prosesləri, o cümlədən faşizmin yüksəlişini və İkinci Dünya müharibəsini baş kahinin gözü ilə təsvir edir.

Sinkler təxminən 100-ə yaxın kitab, eləcə də çoxsaylı pyeslər, oçerklər və məqalələr yazmışdır.

Onun əsərləri sadəcə bədii mətn deyil, həm də dövrün sosial xəstəliklərini sağaltmağa yönəlmiş siyasi manifestlər idi.

Epton Sinkler 1968-ci ildə vəfat etsə də, onun qələmə aldığı kəskin həqiqətlər və sosial ədalət uğrunda aparılan mübarizə bu gün də ədəbiyyatsevərlər və tədqiqatçılar tərəfindən böyük maraqla xatırlanır.

• Ədəbiyyat məsələlərinə aid müzakirə keçirildi
• Bir dəstə qızılgül - Yeni hekayə
• Azərbaycan və Özbəkistanın ortaq intellektual-mədəni körpüsü: Yusif Qarabaği