Nazim Hikmət Mikayıl Rəfiliyə ağı

Ədəbi tənqid

Ana səhifə
Ədəbi tənqid

Nazim Hikmət Mikayıl Rəfiliyə ağı

8 sentyabr 2011

14:20

Mikayıl Rəfili şair idi.

Azərbaycan dilində ilk sərbəst şeirləri o yazmağa başladı.

Lakin onu tezliklə Qərbçilikdə, türkpərəstlikdə və daha nələrdə ittiham olundu.

Şeirdən uzaqlaşdırıldı.

Həm də alim idi, professor oldu tezliklə.

BDU-da, APİ-də dərs dedi, Azərbaycan klassikləri (Nizami, Axundov, Vazeh və s.) haqda rusca kitablar yazdı, Moskvada nəşr etdirdi.

Alimlik fəaliyyəti də kəskin qınağa məruz qaldı.

Yazıçılar Birliyindən qovuldu.

Nazım Hikmətlə yaxın dost idi.

Onun ölümü Nazimə dərin təsir etmişdi, Nazım onun adını şeiri ilə əbədiləşdirdi.

Kulis.az sizə bu şeirin mətni ilə birlikdə müəllifin ifasını təqdim edir.

Mikail Refiliye ağıt

neslimin yaprak dökümü başladı,
çoğumuz, kışa giremeyeceğiz.

deliye döndüm refili,
haberini alır almaz...
ne diyecektim...
aklında mı, mikail...
ama artık aklın yok,
burnun, ağzın, gözlerin yok,
kardeşim, bir kemik yığınısın
bakü'de bir mezarlıkta.

ne diyecektim...
moskova'da, bizde, bir yılbaşı gecesi,
sofrada, dibinde donanmış çam ağacının
kocaman bir oyuncak gibiydin pırıl pırıl.
pırıl pırıl gözlerin, dazlak kafan,
saygıdeğer göbeğin.

dışarıda geceye bulanmış karşı bir orman.
sana bakıp düşünüyordum:
eski şarap fıçısı gibi keyifli, hazret,
eski şarap fıçısı gibi sağlam.
benden çok sonra ölecek.
arkamdan bir de makale döktürür,
bir şiir yahut:
"nazım'la moskova'da 24'te tanıştım filan"

sahi, mikail, şair olabilirdin,
profesör oldun.
ama mesele bunda değil.
yapılan işin ya çok iyisi yaşıyor bizden sonra,
ya çok kötüsü.

seninki orta halliydi sanırım,
benimki de öyle.
yani, sesimiz bu kubbede kalacak diye
tesellimiz yok.
ben kendi payıma üzülmüyorum buna,
tesellisiz yaşamayı becerdim,
beceririm tesellisiz ölmesini de,
senin gibi refili.

5 iyun, 1958, Praqa