Bu gün tanınmış holland rəssam Anton Mouvun anım günüdür.

Kulis.az sənətkarın həyatı və yaradıcılığı haqqında materialı təqdim edir.

Anton Mouv XIX əsr Avropa rəssamlığında səs-küylü bəyannamələr yazmayan, sənəti ideoloji şüarların alətinə çevirməyən, amma zamanın ruhunu ən səssiz və dərin tonlarla ifadə edən sənətkarlardan biridir. Onun adı sənət tarixində romantik patosla yox, sakit realizmlə, təmtəraqla yox, gündəlik həyatın ağır və dəyişməz ritmi ilə xatırlanır.

Anton Mouv Hollandiyanın məşhur Haaqa məktəbinin aparıcı nümayəndələrindən biri idi. Bu məktəb akademizmin süni estetikası ilə romantizmin emosional şişirtməsinə qarşı yönəlmiş realist bir baxışı təmsil edirdi. Haaqa məktəbinin rəssamları təbiəti idealizə etmir, onu olduğu kimi – boz səma, rütubətli torpaq, yorğun insan və sakit məkanlarla təqdim edirdilər. Mouv bu yanaşmanın ən ardıcıl və ən poetik təmsilçilərindən sayılır.

Onun tablolarında dramatik süjet axtarmaq mənasızdır. Mouvun maraq dairəsində qəhrəmanlıq yox, gündəlik həyat vardı. Çobanlar, qoyun sürüləri, kənd yolları, çəmənliklər və dumanlı üfüqlər onun əsas mövzularıdır.

Qoyunlar Mouv üçün sadəcə pastoral detal deyil, təkrarlanan həyat ritminin, sakitliyin və dəyişməzliyin simvoludur.

Çoban fiquru isə heç vaxt mərkəzi qəhrəmana çevrilmir; o, təbiətin içində ərimış, onun bir parçası kimi təqdim olunur.

Bu tablolar baxanı nə sarsıdır, nə də həyəcanlandırır. Əksinə, Mouvun sənəti insanı sakitliyə dəvət edir.

Ancaq bu sakitlik boş və səthi deyil; orada zamanın ağırlığı, həyatın yorğunluğu və səssiz taleyin izi hiss olunur. Məhz bu səbəbdən Anton Mouv realizmi bəzən “sükut realizmi” adlandırılır.

Rəssamın rəng palitrası da bu baxışa uyğundur. O, parlaq və kəskin rənglərdən demək olar ki, istifadə etmir.

Boz, torpaq, solğun yaşıl və açıq mavi tonlar üstünlük təşkil edir. Rəng keçidləri yumşaqdır, kontrastlar sərt deyil. Fırça vuruşları nə akademik sərtliyə, nə də impresionist sərbəstliyə meyllidir – ölçülü, balanslı və sakitdir.

Bu texnika tablolarına zamanla köhnəlməyən bir ifadə gücü verir.

Anton Mouvun sənət tarixində az bilinən, amma əhəmiyyətli məqamlardan biri də onun Vinsent Van Qoqun ilk müəllimlərindən biri olmasıdır.

Van Qoqla ailə əlaqəsi olan Mouv gənc rəssama texniki məsləhətlər vermiş, onu açıq hava şəraitində – "plein air" üsulu ilə işləməyə təşviq etmişdi.

Maraqlıdır ki, sonralar Van Qoqun emosional və partlayıcı üslubu Mouvun sakit realizmindən tam fərqli istiqamət aldı.

Bu da göstərir ki, Mouv Van Qoqa üslubdan çox, baxış və sənət intizamı ötürmüşdü.

Bu gün Anton Mouvun əsərləri Hollandiya və Avropanın aparıcı muzeylərində qorunur, beynəlxalq auksionlarda yüksək qiymətlərlə satılır.

O, sənət tarixində inqilabi dəyişikliklər edən rəssam kimi deyil, realizmin sabit və etibarlı sütunlarından biri kimi dəyərləndirilir.

Anton Mouvun yaradıcılığı sübut edir ki, böyük sənət həmişə hay-küylə yaranmır.

Bəzən bir boz səma, bir sakit çəmənlik və bir söz deməyən fiqur insan təcrübəsini ən səmimi formada ifadə edə bilir.

• Stenli Kubrikin yaradıcılığı xüsusi kolleksiyada cəmləndi
• Böyük Qayıdışın yeni səsi: doğma yurdda ilk incəsənət dərsləri
• Ədəbiyyatşünas Dmitro Drozdovski: "Səlim Babullaoğlu mədəniyyət diplomatıdır"