Bu gün tanınmış ingilis yazıçı Dafna dü Moryenin doğum günüdür.

Kulis.az onun həyatı və yaradıcılığı haqqında materialı təqdim edir.

XX əsr ingilis ədəbiyyatının ən sirli və ziddiyyətli simalarından biri olan Dafna dü Morye, sadəcə "Rebekka" romanının müəllifi deyil, həm də psixoloji gərginlik və qotik atmosferin bənzərsiz memarıdır.

Onun yaradıcılığı sevgi romanları ilə trillerin, reallıqla metafizikanın kəsişməsində dayanaraq oxucunu dumanlı Kornuoll sahillərinin dərinliklərinə və qədim malikanələrin divarları arasında gizlənmiş insan ehtiraslarına aparır.

Sənətçi bir ailənin mühitində - məşhur aktyor Gerald dü Moryenin qızı və rəssam Corc dü Moryenin nəvəsi kimi dünyaya gələn Dafnanın daxili dünyası uşaqlıqdan ikililiklərlə dolu idi.

Özünü "oğlan uşağı" kimi hiss edən və gəncliyində özünə "Erik" ləqəbini verən yazıçı, bu daxili mübarizəni və gender sərhədlərindəki gərginliyi sonradan öz qəhrəmanlarının mürəkkəb xarakterlərinə köçürüb.

Onun həyatının və yaradıcılığının əsas ruhu isə Kornuoll bölgəsi ilə bağlıdır. Xüsusilə, "Rebekka" romanındakı məşhur Manderli malikanəsinin prototipi olan Menabilli mülkü, yazıçı üçün sadəcə bir ev deyil, can verib yaşatdığı bir personaj idi.

1938-ci ildə işıq üzü görən "Rebekka" romanı, "Dünən gecə yuxumda yenə Manderliyə getmişdim" cümləsi ilə dünya ədəbiyyatının ən yaddaqalan başlanğıclarından birinə imza ataraq, dü Moryeni şöhrətin zirvəsinə daşıdı.

Dafna dü Moryenin yaradıcılığı dahi rejissor Alfred Hiçkok üçün tükənməz bir ilham mənbəyi olub. "Yamayka mehmanxanası", "Rebekka" və təbiətin qəfil üsyanını təsvir edən "Quşlar" kimi əsərlər Hiçkokun kamerasında ölümsüzləşsə də, yazıçı hər zaman hadisələrin zahiri tərəfindən çox, onların yaratdığı daxili psixoloji sarsıntıya önəm verirdi.

Məsələn, "Quşlar" hekayəsi bir fermerin tarlasında qağayıların aqressiv davranışını müşahidə etməsi ilə doğulmuşdu, lakin yazıçı bu sadə müşahidəni bəşəri bir qorxu elementinə çevirməyi bacarmışdı. Yaradıcılığında "xoşbəxt sonluqlardan" qaçan dü Morye, həyatın mürəkkəb, bəzən qəddar və hər zaman sirli tərəflərini qələmə alırdı.

Hətta "Rebekka" romanına görə plagiat ittihamları ilə üzləşsə də, o, öz üslubunun orijinallığını və atmosfer yaratmaq bacarığını hər zaman qoruya bildi.

1969-cu ildə Britaniya İmperiyası Ordeninin "Xanım" (Dame) rütbəsinə layiq görülən yazıçı, şöhrətdən və cəmiyyət arasındakı parıltıdan qaçaraq ömrünün sonuna qədər Kornuollun dumanlı sahillərində öz tənhalığına sadiq qaldı.

Onun əsərləri bu gün də eyni həyəcanla oxunur, çünki dü Morye ən böyük sirlərin insan zehninin qaranlıq otaqlarında gizləndiyini bilirdi.

• "Cənnətin olmadığını xəyal et..." - Məşhur "İmagine" necə yarandı?
• Milli Kitabxanadan Lətif Kərimovun irsi ilə bağlı elektron biblioqrafik icmal
• Montrö Klassik Musiqi Festivalında Azərbaycan Mədəniyyət Günləri - İlk dəfə