Bu gün məşhur danimarkalı şair, yazıçı Yeppe Okyerin doğum günüdür.

Kulis.az onun həyat və yaradıcılığı ilə bağlı maraqlı faktları təqdim edir.

Yeppe Okyer Danimarka ədəbiyyatının nadir söz ustalarından idi. Kəndli hərəkatının və "Yutlandiya məktəbi"nin parlaq nümayəndəsi olan Okyer öz yaradıcılığında sosial ədalətsizliyə qarşı kəskin etirazla təbiət lirikasını ustalıqla birləşdirə bilmişdi.

O, 1866-cı ildə Yutlandiyanın Flüy kəndində, yoxsul bir ailədə doğulmuşdu. Uşaqlıq və gənclik illərində kəndlilərin, nökərlərin necə ağır şəraitdə yaşadığını öz gözləri ilə görmüşdü. Bu acı mənzərələr sonralar onun bütün yaradıcılığının ana xəttinə çevriləcəkdi.

Yeppe təkcə şair deyildi. O, həm də istedadlı nasir, cəsarətli jurnalist və alovlu natiq idi. 1904-cü ildə qələmə aldığı “Qəzəb övladları” romanı Danimarka cəmiyyətinə bomba kimi düşdü. Kənd nökərlərinin acınacaqlı vəziyyətini bütün çılpaqlığı ilə göstərən bu əsər ölkədə böyük müzakirələrə səbəb oldu, hətta sosial qanunvericiliyin dəyişməsinə təkan verdi.

Britaniya poeziyasını, xüsusən də şotland şairi Robert Börnsü çox sevirdi. Onun əsərlərini Yutlandiya ləhcəsinə tərcümə edərək doğma bölgəsinin dil zənginliyini böyük ədəbiyyata gətirmişdi.

Yazıçının şeirlərində kənd həyatı və təbiət mənzərələri xüsusi yer tuturdu. 1906-cı ildə çap olunan “Çovdar mahnıları” kitabı bu gün də Danimarka poeziyasının incisi sayılır. Onun neçə-neçə lirik şeirinə mahnılar bəstələnib, mətnləri məktəb dərsliklərinə salınıb. “Yens Veymand” şeiri isə sosial ədalətsizliyə qarşı ən güclü poetik etirazlardan biri kimi tarixə düşüb.

Yeppenin həyatı elə də asan keçməmişdi. Uşaqlıqdan şahidi olduğu yoxsulluq, insanların üzləşdiyi dözülməz haqsızlıqlar onun qəlbində dərin yaralar açmışdı. Yutlandiyanın sərt təbiəti qoynunda böyüyən bu gənc, ağır zəhmət altında əzilən insanların fəryadını iliyinə qədər hiss edirdi. O, kənardan baxan soyuqqanlı müşahidəçi deyildi, birbaşa bu acıları canında yaşayan sadə xalqın bir parçası idi.

Təbii ki, cəmiyyətdəki haqsızlıqlara səssiz qalmaması cəzasız ötüşməmişdi. Yazdığı kəskin əsərlərə görə üzləşdiyi təqiblər, sərt tənqidlər yazıçının ən ağır sınaqlarından birinə çevrilmişdi. Xüsusən “Qəzəb övladları”ndan sonra varlı təbəqənin və hakim dairələrin ona qarşı basqısı bu həssas qəlbli adamı az qala məhv edirdi.

O, bütün ömrü boyu xalqının ağrısını şəxsi dərdi kimi daşıdı. Üzündən heç vaxt silinməyən o dərin kədərin səbəbi də məhz bu bitməyən daxili yanğı idi.

Ömrünün son illərini Yutlandiyadakı "Yenle" malikanəsində keçirən Okyer, buranı azad düşüncəli insanların, sənətkarların görüş yerinə çevirmişdi. Hətta burada hər il minlərlə insanın qatıldığı ictimai mitinqlər də keçirilirdi.

1930-cu ildə dünyadan köçsə də, xalq onu heç vaxt unutmadı. Yeppe Okyer danimarkalıların yaddaşında əzilən insanın, doğma torpağın və zəhmətkeş xalqın nəğməkarı kimi əbədi yaşamaqdadır.

• "Yaddaş, parçalanma və ayrılığın mümkünsüzlüyü..." - Sadra Abdollahi Hədiyyə Şəfaqətin romanı haqqında
• "Netflix"dən yeni layihə - Ortuelya faciəsi haqqında
• "Oskar" tarixində ilk: Oliviya Uayld yeni rekorda imza atmağa hazırlaşır