Kulis.az Yalçın İslamzadənin yeni yazısını təqdim edir.

Bu gün məşhur "Balaca Şahzadə" əsərinin müəllifi Antuan de Sent-Ekzüperinin doğum günüdür.

Bu kitabı ilk dəfə məktəb illərində radio teatrı kimi eşitmişdim. Aktyor o qədər hiss edərək oxuyurdu ki, səsini eşitsəm, indi də tanıyaram.

"Balaca şahzadə"ni bir neçə dəfə oxumuşam. Konteksti uyğun olduğuna və ciddi mesajlar verib insanları həyatlarına dair düşünməyə səslədiyi üçün, yayda Şamaxıda təşkil etdiyimiz Tusi Astrofizika düşərgəsində şagirdlərlə birlikdə mütaliə edəcəyimiz əsərlər arasındadır.

Balaca Şahzadənin Yerə səyahətində qarşılaşdığı planetlərdəki sakinlər bir insan tipinin açmasıdır, "Niyə içirsən? Unutmaq üçün. Nəyi? Utandığımı. Niyə utanırsan? İçdiyimə görə".

Həyatda məna və özünə yer tapa bilməyib qapalı dövrədə ilişib qalan insanları çox sadə və sərrast təsvir edir.

Ekzüperinin iki maraqlı əsəri daha var, "Gecə uçuşu" və "Adamların dünyası".

Avtobioqrafik olan bu romanlarda bir epizod var, uzun müddət xəbər almadıqları, artıq qəzada öldüyünə inandıqları pilot yoldaşları kafeteryaya girir və deyir, "Mən elə bir iş görmüşəm ki, onu heç heyvan da bacarmazdı".

Təyyarə qəzaya uğrayır, pilot ac-susuz, şaxtada uzun müddət yol getdikdən sonra təslim olur və düşünür ki, ölsə də ailəsinə sığorta ödənəcək.

Ancaq birdən xatırlayır ki, sığorta ödənişi üçün cəsədi tapılmalıdır, o isə And dağlarında, yaşayış yerlərindən uzaqdadır. Yeriməyə davam edir, ta ki, bir kəndə çatana qədər.

Ekzüperi Amerikada yaşayanda fransızlara müraciət edib faşizmə qarşı vuruşmağa çağırmışdı.

Özü də Amerikadan qayıdıb pilot kimi döyüşlərdə iştirak etmişdi, daha güclü olduğu üçün yeni amerikan təyyarəsi yox, öz nasaz alman təyyarəsini seçmişdi.

Aralıq dənizi üzərində vurulub dənizə düşmüşdü. Cəsədi 90-cı illərdə dənizdən çıxarıldı.

Çox sonralar, bir iş yeməyində alman şirkətinin nümayəndəsi Əliyar müəllim dedi ki, alman işçisi Valera israrla ondan bir kitabı tapmağını israrla istəyir, hər gün soruşur, ancaq kitabın adı indi yadında deyil. "Yəqin Ekzüperinin "Balaca Şahzadə" əsərini istəyir" demişdim. İnandıra bilmirdim ki, Valeranı tanımıram, sadəcə bu kitabın bütün dillərdəki nəşrlərini yığan heyran-kolleksionerləri var.

1961-ci ildə "Azərnəşr"in nəşr etdiyi kitabı Valeraya verməsi üçün Əliyar müəllimə göndərdim. Valera da əvəzində mənə su sistemlərinə dair bir kitab və o dövrdə az tapılan flaş-yaddaş hədiyyə göndərdi.

Əsərdəki mühim çıxarışlardan biri "bağ qurmaq" haqqındadır.

Yaxşı kitablar həm də bir-birini tanımayan insanları bağlaya, həmin əsəri sevənlər çoxluğunun elementi halına gətirə bilir.

• Prezidentdən Birinci Türkoloji Qurultayın yubiley tədbirinin iştirakçılarına - MÜRACİƏT
• Təbəssüm - Rey Bredberinin hekayəsi
• Sezai bəy - Orxan Kamalın hekayəsi